Martinikerk Franeker
Loop waar dan ook in Franeker en je ziet binnen een paar tientallen stappen de Martinikerk wel. Hij ligt dan ook op een lage terp en is ook zelf nog eens meer dan 40 m hoog. Jammer dat er zo’n scheve paal voor staat maar die wordt nu en dan gebruikt om er een tent voor evenementen aan op te hangen.
Loop maar mee naar binnen: de kerk is in de toeristenmaanden meestal open.
Via een grijs geschilderd houten voorportaal komt u de kerk binnen via een moderne dubbele middendeur.
Wat een ruimte in het schip van de kerk! Ga eens staan tussen de rijen banken. De kerk maakt een heel grote indruk terwijl je jezelf niet klein voelt. Dat hebben ze tussen 1400 en 1500 toch maar mooi gedaan.
De zijbeuken steunen het middenschip dat anders de pilarenrijen naar buiten zou wegdrukken. En die steunberen dan die we buiten zagen? Die hingen bij een restauratie aan het gebouw in plaats dat ze steun gaven… Zo’n kerk met middenschip met zijbeuken wordt door bouwkundigen een basiliek genoemd. Helaas hebben wij boven de pilaren geen ramen, daarom is het “maar” een “pseudo-basiliek”.
Het middenschip wordt gescheiden van de zijbeuken door zuilen met daarop secco’s: op de al gedroogde specie getekende schilderingen van heiligen. Die zijn bij de reformatie zorgvuldig weggekalkt: veel te rooms. Maar bij een restauratie weer teruggevonden en weer zorgvuldig schoongemaakt. Eerst hebben er toen nog gordijntjes voor gehangen: ze waren nog steeds te rooms. Maar op die gedachte is men weer wat later teruggekomen.
Inmiddels bent u misschien al gestruikeld over de vele grafstenen. Het zijn er tegen de 300. De mooiste staan rechtop tegen de wanden, in tijdsvolgorde met de klok mee. Maar soms ook een beetje anders. Een rommeltje? klik hier voor register en beschrijving
Voorbij het verhoogde gedeelte is een omgang. Die werd vroeger gebruikt voor processies: makkelijk als het buiten regent!
Vanaf het verhoogde deel waar vroeger het altaar stond heeft u een goed uitzicht op het van Dam orgel. Rond 1600 stond hier al een orgel maar dat werd weinig gebruikt: muziek in de kerk werd duivels gevonden. Toen dat veranderde en de gemeente zelfs ging zingen (!) was een groter orgel nodig. Dat werd gebouwd door een orgelbouwersgezel uit Hamburg. Die had meer oog voor de Franeker meisjes en meer smaak voor de Beerenburg, dus zijn product was niet best. Later heeft de orgelbouwer Van Dam uit Leeuwarden het huidige orgel gebouwd. Hij gebruikte daarin pijpen van dat orgel uit omstreeks 1600 en ook pijpen van die Hamburger gezel. Een orgelkenner hoort dat!
Later zijn telkens veranderingen aangebracht om de klank “bij de tijd” te houden.
Het orgel wordt in de zondagsdienst en tijdens orgelconcerten bespeeld.
Kom gerust ook kijken en luisteren!
