SQLSTATE[HY000] [2002] No route to host Spanjaardslaan 12A - Open Monumentendag
Monument

Spanjaardslaan 12A

Adres

Spanjaardslaan 12A, Leeuwarden

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Haring Schaap, voormalig eigenaar van etablissement Wapen van Groningen en een groot paardenliefhebber, liet rond 1898 op Spanjaardslaan 12a een kantoor met bovenwoning, stallen en een rijtuigenloods bouwen.
Het kantoor met bovenwoning heeft twee bouwlagen en een kap. Op het fries van de daklijst is nog steeds het woord ‘Stalhouderij’ in zinken letters te lezen. De architect is waarschijnlijk W.C. de Groot geweest. Links van nummer 12a werd in 1910 een ‘trochreed’ naar de stallen gebouwd. In 1946 werd deze verbouwd in de trant van de Delftse School naar ontwerp van G.A. Heldoorn.
In 1923 namen de gebroeders M. en A. Poelsma het bedrijf van Schaap over. Zij maakten het tot een automobielbedrijf, zoals met veel stalhouderijen gebeurde. Pas in 1953 werden de laatste twintig paarden van de hand gedaan.
In Leeuwarden was Poelsma een begrip voor transport met koetsjes en later grote zwarte auto’s. In 1973 werd Bouwbedrijf de Vries de nieuwe eigenaar.
Bij een verbouwing van het pand werd in 2001 een bijzondere ontdekking gedaan: na het verwijderen van de verlaagde plafonds kwamen op de tweede bouwlaag bijzondere plafonds tevoorschijn, die decennia verborgen waren.
In de voorkamer bevindt zich een beschilderd stucplafond in neorenaissancestijl, aangevuld met schilderingen in de trant van de florale Jugendstil en drie landschappen, waarin onder meer een zeer vroege afbeelding van een open automobiel met twee fietsers. Autorijden was in die tijd nog een vrijetijdsbesteding voor de happy few. De schoorsteen heeft een zwartmarmeren mantel met in de haard blauwwitte tegels. De achterkamer heeft een plafond uitgevoerd in stuc met een neorenaissance lijstwerk en middenstuk, aangevuld met een beschildering in Jugendstil met vogels en bloemen.
De oorspronkelijke schilder van de plafonds en het jaar waarin ze zijn aangebracht, zijn niet bekend. Waarschijnlijk is de neorenaissance plafondversiering bij de bouw omstreeks 1898 aangebracht en zijn de vlakke jugendstilschilderingen rond 1910 toegevoegd. De monumentale plafonds zijn in 2001 hersteld door Jilt Heidstra. Bij het plafond van de achterkamer heeft hij daarbij een eigen invulling aangebracht op een deel waar het oude plafond was weggevallen. Op dit gedeelte zijn groente- en fruitsoorten geschilderd die aan het begin van de 20e eeuw in Nederland nog niet bekend waren.

Deel dit monument

Adres

Spanjaardslaan 12A, Leeuwarden

Achtergrondinformatie

Type monument:
Monument van ontspanning
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Leeuwarden