SQLSTATE[HY000] [2002] No route to host Bagijnesteeg 5 - Open Monumentendag
Monument

Bagijnesteeg 5

Adres

Bagijnesteeg 5, Leeuwarden

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Bagijnesteeg 5 (hoek Bagijnesteeg/Bagijnestraat) oogt of het pand onvoltooid is. Wie het van vroeger kent, kan weten dat er inderdaad iets mist: boven de entree stond op de kroon- en gootlijst een gebroken driehoekig fronton met een siervaas. Dit bijzondere, zeldzame ornament is rond 1990 zonder pardon verwijderd. Maar de voorgevel wekt ook de indruk alsof de opdrachtgever en ontwerper hoopten het pand nog eens naar rechts te kunnen uitbreiden. Op de linkerhoek kreeg de gevel een verzorgde beëindiging in de vorm van een blokkenmotief en rechts ontbreekt dit. Bovendien zou de entree door een uitbreiding mooi symmetrisch in de gevel komen te staan.
Zou het werkelijk een onvolmaakt pand zijn, zoals de Kanselarij? De voor- en achtergevel hebben onmiskenbaar (neoclassicistische) allure. Het cementpleister als materiaal is optimaal benut om reliëf en decoratieve accenten aan te brengen: het blokkenmotief, ‘sluitstenen’ met geteld geld-motief, guirlandes en andere. Ongewis blijft wanneer precies beide gevels zijn opgetrokken. In de 19e eeuw, dat is wel zeker. Afgaande op oude kadastrale gegevens kan het verbouwjaar 1870-1871 zijn geweest. De kadastrale legger vermeldde in 1871 “verbouw” en kaarten doen vermoeden dat toen een nieuwe voorgevel en achtergevel zijn opgetrokken.
De modernisering is goed te zien in de rechter bovenhoek, waar de voor- en zijgevel niet goed op elkaar aansluiten. Opdrachtgeefster is dan Maria Regina Christina Meijeringh, weduwe van de orgelmaker Johan Adolph Hillebrand († 06-04-1846), met haar zoon geweest. Zij bezaten ook Nieuwestad 103. Het pand op de hoek van de Bagijnestraat en Bagijnesteeg had in die tijd uitsluitend een bedrijfsbestemming. Dat kan meteen de verklaring vormen voor de architectonische uitstraling met een breed linker gevelvak met bedrijfsachtige vensters. Pas rond 1885 is het pand (opnieuw) in gebruik genomen als volwaardig woonhuis, zoals het dat tot 1838 ook was geweest.
Binnen is de 19e-eeuwse allure goeddeels verloren gegaan. Een lange periode van verwaarlozing door een vorige eigenaar heeft het monumentale interieur veel schade berokkend. Beneden zijn wél twee (beschadigde) stucplafonds en een deel van een schouw bewaard gebleven, naast een fraaie kuiptrap. Uit welke periode dateren die interieurrestanten? Stijl en motieven van de middenornamenten en het lijstwerk bieden (te) weinig houvast. De toekomst van het pand is hoopvol: een nieuwe eigenaar ontwikkelt een plan tot restauratie en woninginbouw.

Deel dit monument

Adres

Bagijnesteeg 5, Leeuwarden

Achtergrondinformatie

Type monument:
Woonhuis
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Leeuwarden