De kerktoren is gebouwd in 1855 in een sobere Neo-Romaanse stijl. De toren vormt een restant van een Rooms-katholieke zaalkerk die eind jaren zestig is gesloopt. De toren ligt vrijstaand in een parkachtige omgeving en maakt deel uit van een parochiecentrum, Europaweg 143, met een sterk verbouwde, voormalige pastorie. De toren ligt in openbaar groen, aan de achterzijde is een wandelpad voorzien van een bomenrij naar de in begin jaren zeventig van de twintigste eeuw gerealiseerde nieuwe kerk. Het is de eerste RK kerk in Drenthe na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie die met een toren werd uitgevoerd. De toren vormde een beeldbepalend herkenningspunt en vormt een gebouwde uiting van het katholieke reveil van de tweede helft van de negentiende eeuw. Het complex vormt tevens een kenmerkende uitdrukking van de ontwikkelingen in het gebied; met de komst van de katholieke veenarbeiders uit het naburige Duitsland ontstonden in Zuidoost Drenthe op diverse plekken katholieke centra.

De kerktoren heeft een vierkante plattegrond en een tentdak belegd met natuurstenen leien en een windvaan voorzien van vergulde haan. De toren is opgetrokken in een rode baksteen op een plint en heeft een opbouw van vier transen, gescheiden door natuurstenen waterlijsten, inspringende muurnissen met rondboog en rollaag. De oost-west as is symmetrisch en op de noordzuid as asymmetrisch vanwege het feit dat de kerk oorspronkelijk deels was ingebouwd in de inmiddels gesloopte kerk. In de bovenste trans bevinden zich vier galmgaten onder de rondboog en hieronder wijzerplaten met vergulde tijdsaanduiding. Op de westgevel van de vierde trans zitten muurankers waarin het bouwjaar ‘1855’ opgenomen is. In de muurnis van de eerste trans op oost-west as zit een dichtgemetseld rozetvenster. West en oostzijde hebben dichtgezette rechthoekige nis. Er is een open onderdoorgang onder een gemetselde rondboog, in het (voormalige) portaal zit in de oostelijke muur een halfrond gemetselde muurnis.

Geschiedenis Bonifacius-kerk

De geschiedenis van het ontstaan van de parochie Nieuw-Schoonebeek is voor een groot deel gelijk aan die van het ontstaan van het dorp Nieuw-Schoonebeek. Immers, zo rond het jaar 1800 bestond het gebied, dat nu Nieuw-Schoonebeek heet voor het grootste deel uit uitgestrekte, ontoegankelijke venen met moerassen waar zich geen mensen permanent gevestigd hadden. Nabij het Schoonebeker Diep stonden toen, van het oosten naar het westen, ongeveer twintig booën die van het voorjaar tot het najaar bewoond werden door zo genoemde booheren. Zij beweidden in die tijd met hun jongvee de groenlanden langs het Diep, maar verbleven in de wintertijd in hun thuishaven meestal het dorp Schoonebeek. Van een permanente bewoning was dan ook geen sprake.

In de kwart eeuw na 1800 is in deze situatie heel snel verandering gekomen. Jonge boeren, meestal afkomstig uit het Emsland lieten hun oog vallen op de venen die eigendom waren van Schoonebeker boeren. Zij huurden, en later kochten, vaak samen met enkele anderen, een boo met de daarbij behorende uitgestrekte veengronden soms tot 200 ha en vestigden zich daar op. Met de teelt van boekweit en in mindere mate aardappelen probeerden zij op deze veengronden een bestaan op te bouwen.

Gedurende de eerste jaren na hun vestiging in het Booëndorp was het “behoren tot een kerk” voor die nieuwe bewoners nauwelijks een vraag. Zij die afkomstig waren uit het Emsland, dat sinds 1815 tot het Koninkrijk Hannover behoorde, waren zonder uitzondering rooms-katholiek en zij “kerkten” dus in het nabij gelegen Twist. De weinige nieuwkomers van Gereformeerde huize, die meest uit Schoonebeek kwamen, gingen uiteraard daar ter kerke.

Met het toenemen van het aantal vestigingen door rooms-katholieken in Nieuw Schoonebeek vormden zij in de parochie Twist toch steeds meer een aparte groep. Zij hadden ook andere rechten en verplichtingen dan de Twisters. Zo moesten zij, bij de geboorte van een kind, niet alleen en in de eerste plaats zorgen dat het kind gedoopt werd in de R.K.-kerk te Twist, maar bovendien moest van de geboorte aangifte worden gedaan in het gemeentehuis in het verre en onbekende Dalen. De Twisters hoefden zoiets niet, want met de val van Napoleon in 1815 was in het Koninkrijk Hannover de burgerlijke stand ook meteen weer afgeschaft. Hetzelfde deed zich voor als er iemand was overleden. Ook daarvoor moesten de Nieuw-Schoonebekers de verre reis naar Dalen maken terwijl de Twisters konden vol­staan met een bezoek aan de pastoor.

Een ander voorbeeld is de omstandig­heid dat een Nieuw-Schoonebekers niet kon worden gekozen als lid van de “Kirchen-Vorstand” (te vergelijken met een kerkbestuur) in de parochie te Twist. Zij woonden immers in Nederland en vielen dus niet onder de juris­dictie van de bisschop van Munster (later: Osnabrück).Heel formeel hoorden de Nieuw-Schoonebekers tot de “statie” (parochie) Coevorden, maar met de pastoor aldaar hadden zij aanvankelijk geen of nauwelijks contact. Maar ook dat zou, zoals we nog zullen zien, snel veranderen. Trouwens, het halfslachtig behoren tot de parochie in Twist zorgde voor wel meer eigenaardigheden.

Zo was er ook op Hannoveraans gebied geen goede weg naar de kerk, maar er moest door de Nieuw-Schoonebekers een flinke omweg worden gemaakt via een weg die ook nog heel vaak niet begaanbaar was. Wie moest voor een oplossing zorgen? De Twisters hadden er geen belang bij en de Nieuw-Schoonebekers waren niet bevoegd. Ook de kinderen gingen naar school in Rühler Twist, de kosten van de school werden door de parochie betaald en juist die kosten of liever de bijdragen daarin vormden een probleem. Als namelijk een Nieuw-Schoonebeker niet wenste bij te dragen kon zijn aandeel niet worden ingevorderd door de “Amtsvogt”, deze had immers in Nederland geen bevoegdheid. Kortom, het werd zo langzamerhand tijd dat er eens een paar goede afspraken over en weer werden gemaakt en dat kreeg de aandacht.

Reeds in 1825 richtten de Nieuw-Schoonebekers een eerste verzoek aan de Regering en aan de Kerkelijke overheid om een eigen pastor te mogen hebben. In 1836 vond er opnieuw een Aktie plaats voor een eigen parochie. Het duurde echter nog enkele jaren voor het zover was. Er ontstond in die tijd grote onenigheid onder de Nieuw-Schoonebekers (drie partijen) over de plaats waar de kerk moest komen te staan: op het Oosten, op het Westen, of in het midden van het dorp. De Kerkelijke Overheid hakte in 1846 de knoop door: ”Midden in het dorp, en anders … nergens”. In juni 1849 werd begonnen met de bouw van een kerk en een pastorie. Op 6 september van datzelfde jaar werd de statie Nieuw-Schoonebeek officieel opgericht onder de naam van de beschermheilige ‘Sint Bonifatius’. Deze nieuwe statie grensde in het westen aan de statie Coevorden, in het noorden aan de statie Zandbergen, en in het oosten en Zuiden aan het Bisdom Osnabrück. Een uitgestrekte statie, die toen ruim 400 katholieken telde. W. Legebeke werd op 21 september 1849 benoemd als eerste pastor. De nieuwe – eerste- Waterstaatskerk met een daktorentje, die in ruim vier maanden tijd gebouwd werd, werd (vooralsnog zonder torentje) plechtig ingewijd op 16 oktober 1849. Wegens een bouwkundig gebrek werd het daktorentje weer afgebroken en in 1856 vervangen door een gemetselde toren achter aan de kerk. De eerste katholieke kerktoren in Drenthe sinds de Reformatie. In 1855, na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland (1853), werd de statie een parochie.

In 1903 werden drie nieuwe kerkklokken in de toren geplaatst. In 1942 werden de bronzen kerkklokken door de Duitsers bezetters gevorderd. De kerk werd te klein. Nadat in 1951 wegens plaatsgebrek op de kosten van de parochie een noodkerk in Oud-Schoonebeek werd gebouwd, werd in 1963 de opdracht gegeven tot de bouw van een nieuwe kerk in Nieuw-Schoonebeek. Op 22 juni 1966 vond de eerstesteenlegging plaats. Op 18 juni 1967 werd de nieuw kerk in Nieuw-Schoonebeek ingewijd door mgr. Nierman. Het oude kerkgebouw werd in 1967 afgebroken, waarbij de kerktoren bleef staan.