Open Monumentendag 2026
Comité Oost Gelre
Zaterdag 9 september
Stoomhoutzagerij Nahuis
Bij Museum Stoomhoutzagerij Nahuis te Groenlo bent u op deze monumentendag van harte welkom tussen 10:00 en 16:00 uur. Dit Rijksmonument daterend uit 1877 wordt met veel enthousiasme gerund door een 45 tal vrijwilligers. Zij zorgen naast het beheer, het onderhoud en behoud van de stoomhoutzagerij ook voor een vakkundige begeleiding en uitleg aan de bezoekers.
Een klein stukje geschiedenis: Om concurrerend te blijven tijdens de industriële evolutie, werd omstreeks 1918 ook deze zagerij gemechaniseerd door de aanschaf van een één-cilinder liggende stoommachine, die door de firma Meer (nu Mannesmann) te Mönchengladbach (Duitsland) werd gebouwd. Deze stoommachine, die gebouwd is in 1897, is tot 1977 in bedrijf geweest. Momenteel worden er renovatiewerkzaamheden uitgevoerd aan de ketel en het ketelhuis, we staan dus niet onder stoom, maar daarom is dit wel een unieke gelegenheid om de ketel in zijn volle omvang van alle kanten te kunnen bekijken. Dit geld ook voor de renovatie werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd aan delen van het ketelhuis die na volledige renovatie niet meer zichtbaar zullen zijn.
Tijdens deze dag is ook de Adventbloazersgroep Groenlo aanwezig bij de Stoomhoutzagerij. De leden van de midwinterhoorngroep zullen demonstreren hoe je een midwinterhoorn maakt (bouwt)
De midwinterhoorn wordt op een ambachtelijke manier gemaakt uit een tak of stam van een boom meestal is dat een els, wilg of berk. De hoorn is meestal 1,20 tot 1,50 meter lang , aan het uiteinde is de hoorn zo’n 15 cm in doorsnede. Bij voorkeur heeft de hoorn een natuurlijke kromming. In grote lijnen moeten de volgende stappen worden doorlopen. Nadat het stammetje op de goede lengte is gezaagd en gedroogd wordt de stam met een trekmes (haalmes) in de gewenste vorm gebracht. Daarna wordt de stam mooi glad geschuurd. De volgende stap is dat de stam met een lintzaag in twee helften wordt gezaagd. De beide helften moeten dan met een guts uitgehold worden. De wanddikte moet zo’n 7 à 8 mm zijn. Daarna weer schuren en de beide helften aan elkaar lijmen. De hoorn kan daarna geolied worden en voorzien van sierbanden. Het mondstuk, de happe, van een midwinterhoorn wordt gemaakt van vlierhout. Het merg kan gemakkelijk uit het binnenste deel van het hout verwijderd worden waardoor een blaasopening ontstaat.
Tijdens de demonstratie zullen de leden van de midwinterhoorngroep de diverse stappen demonstreren.
Het midwinterhoornbouwen- en blazen behoort sinds 2013 tot het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Bij deze nationale inventaris behoren o.a. ook het breien van de Grolse wanten en het bloemencorso waaronder die van Lichtenvoorde.
De Adventbloazersgroep Groenlo wil de traditie van het bouwen en blazen in ere houden vandaar de demonstratie tijdens de Open Monumentendag. Tijdens die dag wordt er niet op de midwinterhoorn geblazen. Het blazen mag alleen in de Advent periode van de eerste zondag van de Advent t/m Driekoningen. Aan de klanken van de midwinterhoorn zijn in het verleden verschillende betekenissen gegeven zoals het verdrijven van boze geesten; als teken dat wordt uitgekeken naar de terugkeer van licht en in de christelijke traditie als teken van de komst van de Verlosser. De traditionele klanken worden vertolkt in De Olde Roop.
De Adventbloazersgroep Groenlo is in 2017 opgericht en bestaat op dit moment uit 9 leden. De groep kan nog wel wat uitbreiding gebruiken. Bent u geïnteresseerd in het maken van een midwinterhoorn of wilt u deel uitmaken van de Groenlose groep dan bent u welkom op de demonstratie dag tijdens de Open Monumentendag op zaterdag 9 september aanstaande.
Station Groenlo
Een spoorlijn in Groenlo? Jazeker! Als vooruitstrevende ondernemer heeft de Winterswijkse textielfabrikant Willink zich in 1878 al ingezet dat er een spoorverbinding kwam die verschillende plaatsen met elkaar verbond(lokaalspoorlijn) Vanuit Duitsland kwam de trein via Winterswijk langs Groenlo, op weg naar de textielfabrikanten in Twente. Niet alleen voor aanvoer van grondstoffen en afvoer van de producten, maar ook voor personenvervoer. De vrijwilligers van Stichting Gols station Groenlo werken aan de Parallelweg om spoorbeleving uit die tijd weer tot leven te wekken. Hoe ze dat doen, vertellen ze tijdens de open Monumentendag met plezier. Het station is in gebruik als woonhuis en is daarom niet te bezichtigen. Tussen 10.00u en 16.00u ben je welkom om te zien hoe de locomotief, het personenrijtuig de rongenwagon worden opgeknapt voor de VR-beleving. Ook zijn ze bezig met het verlengen van het spoor en de aanleg van het stichtingsterrein. Een kijkje waard dus!
Fietstocht langs Dahliavelden (35km)
De fietsroute start vanaf de corsotuin aan de Richterslaan in Lichtenvoorde en gaat langs 18 dahliavelden.
In de corsotuin ziet u diverse soorten en kleuren dahlia’s die in ons bloemencorso worden gebruikt. Op de infoborden en via de praatpaal kunt u de nodige informatie over het bloemencorso lezen en horen. Deze corsotuin is aangelegd in 2015 en is in 2018 voltooid met een kunstwerk dat door de samenhang van de verschillende bladeren één grote dahlia maakt. Dit kunstwerk symboliseert de verschillende corsogroepen en de saamhorigheid van Lichtenvoorde die samen het bloemencorso vormen. De route is te vinden op 18-dahliavelden-fietsroute-2020.pdf (bloemencorso.com). Ook bestaat er een mogelijkheid om te buurten bij de bouwers. Dit arrangement staat los van Open Monumentendag en is een initiatief van Stichting Bloemencorso Lichtenvoorde. Meer informatie over Buurten bij Bouwers vindt u op https://bloemencorso.com/index.php?p=actueel/kom-jij-ook-buurten-bij-de-bouwers-1 . Heeft u genoten? Dan mag u zeker het bloemencorso op zondag 10 september niet missen!
Molen Hermien
Beltkorenmolen Hermien heeft haar deuren ook geopend en zal bij voldoende wind draaien. Molen Hermien is te vinden aan de Varsseveldseweg 88 in Harreveld
lees minder