Maak een wandeling op historische grond. Het Hoevelakense Bos is, zolang u op de paden blijft, vrij toegankelijk. Enkele meters na de entree (tegenover Westerdorpsstraat 93) ziet u een bord met routebeschrijving 3 km. Tot 1963 moesten kaartjes gekocht worden. Om misverstanden te voorkomen: dit jaar zijn er geen georganiseerde wandelingen tijdens Open Monumentendag.
Het Hoevelakense Bos is het resultaat van een eeuwenlange ontwikkeling. Rondom het vroegere Huize Hoevelaken lagen tuinen en boomgaarden. In de eerste helft van de 18e eeuw werd een middenlaan achter het huis aangelegd tot aan de Nijkerkerstraat. Deze laan bestaat nog steeds. De geometrische structuur van tuinen en bos werd echter in de loop van de 19e eeuw gewijzigd in een meer landschappelijke aanleg.
In 1927 werd het oude 17e-eeuwse Huize Hoevelaken gesloopt en het huidige huis gebouwd naar ontwerp van de gebroeders Van Nieukerken. Tegelijkertijd maakte P.H Wattez nieuwe ontwerpen voor de tuinen en het bos.
Rondom het huis kwamen formele tuinen met rijke borders en heestergroepen. Tussen tuinen en bos kwam een grote vijver met drie eilandjes. Ten noordoosten van de vijver werd de recent opgeknapte hartvormige vijver met rondlopend wandelpad aangelegd.
Het bos richting Nijkerkerstraat behield, behalve toevoeging van enkele wandelpaden, grotendeels zijn oude structuur. Stukken bos worden hier van oudsher afgewisseld met oude akkers en weiden. Sommige delen van het bos hebben een rabatstructuur: de bomen staan op wallen met daartussen sloten.
Het bos ten noorden van de Nijkerkstraat heet het Overbos. De slingervijver in dit deel wordt ook wel het ‘Franse werk’ genoemd en is aangelegd tijdens de Franse overheersing (1795-1813). even ten noorden van de Veenwal ligt een stuk bos dat het Kozakkenbos heet. In 1913 hebben de Kozakken als onderdeel van het Russische leger daar hun kampementen opgeslagen, toen Nederland werd bevrijd van de Fransen.
