Het kruithuisje bevindt zich in de bocht van de dijk bij de oostelijke entree van het dorp.

Om de bewoners achter de zwakke zeedijk te kunnen waarschuwen voor hoog water werd het systeem van kanonsschoten door een speciaal hoogwaterkanon bedacht. Het geluid van kerkklokken was niet sterk genoeg. Eén kanonschot betekende hoogwater, twee schoten gevaarlijk hoogwater. Als het water tot aan de kruin van de dijk stond werden drie schoten gelost en bij een dijkdoorbraak vier.

Een kruithuisje werd in vroegere tijden gebouwd om kruit veilig en droog op te kunnen bergen. Het verdiepingsloze huisje diende als opslag voor het buskruit voor het hoogwaterkanon . Het is een bakstenen gebouwtje dat met rode dakpannen is belegd en op een betonnen fundering staat. Het kruithuisje heeft een bijzondere bouwconstructie. Het zadeldak ligt los op de dubbelwandige muren, waarin grote ronde gaten zitten. Bij een explosie kwam het dak omhoog en ontsnapte de lucht uit de gaten. Zo werd voorkomen dat het hele huisje opgeblazen werd. Het gebouwtje stond, vanwege het explosiegevaar, een eindje in het land, enkele honderden meters van de plaats waar het nu staat. Na het gereedkomen van de Afsluitdijk verloor het kruithuisje zijn functie.

In 1992 heeft Waterschap Vollenhove in overleg met de monumentencommissie van Het Oversticht het vervallen kruithuisje gerestaureerd. Het huisje werd op de oorspronkelijke plaats, steen voor steen afgebroken en op de huidige plaats aan de voet van de dijk gereconstrueerd. Het Waterschap, de provincie Overijssel en de gemeente IJsselham hebben voor het project samen 50.000 gulden op tafel gelegd. Om de oude situatie van voor de inpoldering te herstellen werd het hoogwaterkanon uit het centum van Blankenham weggehaald en bij het kruithuisje op de oude Zuiderzeedijk gezet. Aan de andere kant van de dijk, aan de kant van de Noordoostpolder, werd een peilschaal geplaatst. Op 16 juni 1993 heeft gedeputeerde Remmelt Lanning met een symbolisch ‘kanonschot’ het gereconstrueerde kruithuisje als toeristische trekpleister geopend. In het huisje bevinden zich, achter een glazen wand, stormlampen, een kruitvat, kruitzakje en andere attributen die herinneren aan de overstroming van 1825. Het kruithuisje is een gemeentelijk monument. Samen met de kolk, het hoogwaterkanon en de peilschaal vormt het huisje een uniek ensemble.