Fotograaf: PHOTEDby Edwin Wiekens
Monument

33. Stolpersteine

Adres

Haagdijk 239A, Breda

In het kort

  • Op zondag om 11.00 uur worden in de stoep van de Haagdijk Stolpersteine gelegd.
  • De ceremonie duurt 30-45 minuten
  • Loop door de Haagdijk en sta even stil bij de geschiedenis die in de huizen besloten ligt.

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Stolpersteine (oftewel struikelstenen) vertellen het verhaal van de Bredase slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Ze dienen als monument om de herinnering levend te houden.

Stolpersteine, of struikelstenen, is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Het is een monument voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme en over heel Europa verspreid. De stenen worden aangebracht in het trottoir voor de vroegere woonhuizen van mensen die door de nazi’s zijn verdreven, gedeporteerd en vermoord. De Stolpersteine in Breda herinneren aan de vermoorde Joden, en mogelijk andere bevolkingsgroepen zoals de Sinti en Roma, die vanwege hun afkomst zijn omgebracht.

De Stolpersteine zijn van beton en zijn 10 bij 10 bij 10 centimeter groot. Op de kop zit een messing plaatje met daarin naam en geboortedatum, de deportatiedatum, en de datum en plaats van ombrengen van de betreffende persoon. Het initiatief voor het leggen van Stolpersteine in Breda is genomen door een hiervoor speciaal in het leven geroepen projectgroep waaraan naast inwoners ook Stadsarchief Breda deelneemt. Gemeente Breda steunt dit initiatief. Scholen in de buurt worden betrokken bij het onderhoud en de Stolpersteine zijn onderwerp van het lesprogramma. Bredanaars die een bijdrage willen leveren aan het leggen van Stolpersteine in de stad kunnen contact opnemen via stolpersteine@breda.nl

Bewoners Haagdijk 239a en Haagdijk 251a

De broers Pinas en Marcus Cohen runnen op de Haagdijk 239a samen een winkel in ‘dames- en herenstoffen’. Zij wonen met hun gezinnen vlak bij elkaar: Marcus en zijn vrouw Regina Goudsmit, en haar vader Abraham, boven de winkel. Pinas en zijn vrouw Hilda (Hildegard) Schönberger op 251a met hun kinderen Hartog en Johanna.
Wanneer de oorlog uitbreekt vreest de vader van Regina, Abraham Goudsmit, voor wat er gaat komen en pleegt hij in de zomer van 1940 op 81-jarige leeftijd zelfmoord. Marcus Cohen wordt in 1942 gearresteerd omdat hij zonder jas met Jodenster de vuilnisbak op straat zet. Uiteindelijk komt hij, via Kamp Haaren, in Kamp Amersfoort terecht, waar hij overlijdt op 14 oktober 1942. Zijn vrouw Regina is onderdeel van de grote groep Joodse inwoners die op 28 augustus 1942 wordt opgeroepen en zij wordt nog geen week later omgebracht in Auschwitz. Ook Pinas, Hilda en Johanna ontkomen niet aan de deportatie. Dochter Johanna komt in Kamp Vught terecht waar ze op 26 april 1943 overlijdt als gevolg van de erbarmelijke omstandigheden in de kinderbarakken. Pinas wordt in 1942 vanuit Westerbork op de trein naar Auschwitz gezet en overlijdt datzelfde jaar. Zijn vrouw Hilda komt om in Sobibor rond 8 juni 1943.

Nieuwe Stolpersteine in Breda

Op zondag om 11.00 uur worden in de stoep van de Haagdijk Stolpersteine gelegd. De ceremonie duurt 30-45 minuten en is vrij toegankelijk. Loop daarna gerust eens over de Haagdijk en sta stil bij de geschiedenis die in de huizen besloten ligt.

Deel dit monument

Adres

Haagdijk 239A, Breda

In het kort

  • Op zondag om 11.00 uur worden in de stoep van de Haagdijk Stolpersteine gelegd.
  • De ceremonie duurt 30-45 minuten
  • Loop door de Haagdijk en sta even stil bij de geschiedenis die in de huizen besloten ligt.

Achtergrondinformatie

Type monument:
Straatmeubilair
bekijk alle monumenten in
Breda