Het boerderijcomplex ‘t Uiversnest, een rijksmonument, ligt buiten de bebouwde kom van Deest, met de rechterzijgevel gericht langs de Van Heemstraweg, de vroegere Koningstraat. Het complex bestaat uit de boerderij, het bakhuis, de schaapskooi en De Hucht. Het huidige voorhuis van de boerderij werd gebouwd rond 1850. Het achterhuis en het bakhuis zijn waarschijnlijk later gebouwd.
De boerderij is gelegen op een groot erf. Het voorerf wordt afgescheiden door een fraai smeedijzeren toegangshek met de naam Uiversnest. Het bakhuis ligt vóór de boerderij, haaks op de gevel hiervan. Hiervan wordt verteld dat deze ruimte is verplaatst voor de aanleg van de trambaan. De schaapskooi bevindt zich evenwijdig aan het achterhuis. In deze ruimte is nog de oude gebintconstructie zichtbaar, compleet met telmerken. Op het erf staan grote, oude bomen en er is ook een tuin.
In de huidige vorm is de boerderij betrekkelijk jong, maar in oorsprong is het een van de vier boerderijen die het klooster Grafenthal in Deest bezat. Deze abdij had de boerderij reeds in 1348. Hiervan zijn oude funderingsresten van gevonden.
Het voorhuis bestaat uit een begane grond met lage verdieping onder een met riet gedekt overstekend schilddak met hoekschoorstenen. De vensters van het vijf traveeën brede voorhuis hebben zes-ruits schuiframen en luiken. Boven de voordeur bevindt zich een geornamenteerd bovenlicht met een ooievaar; de uiver op een nest met haar drie jongen.
Vanaf de achttiende eeuw was de familie Smits eigenaar. Tot Johanna Smits in 1876 de Limburger Jan Christiaan Litjens huwde. De boerderij zelf was 55 bunder (hectare) groot, maar Jan Christiaan beheerde meer dan 150 bunder. De familie Litjens is nog steeds eigenaar, nu reeds zeven generaties.
Aan het boerenbedrijf is noodgedwongen een einde gekomen doordat de bij de boerderij liggende akkers en weilanden door ontzanding veranderden in een watervlakte, de Uivermeertjes (vernoemd naar de boerderij). De oude schaapskooi is compleet verbouwd, daarin vinden nu allerlei activiteiten plaats. Zo zijn er onder meer Bed & Breakfast-mogelijkheden en een expositie in twee vitrines van Romeinse voorwerpen die zijn gevonden bij de zandwinning Uivermeertjes. Het bakhuis is een paar jaar geleden gerestaureerd en wordt ook als verblijfsruimte gebruikt. De schuur De Hucht is in 2012 nieuw gebouwd in oude stijl. Ook dat wordt nu geëxploiteerd als groepsaccommodatie. Het weiland voor de boerderij is nu in gebruik als sportveld, 2B outdoor. Er is ruimte om met een camper te overnachten.
Meer informatie:
Download 