Kom ons bijzondere monumentele Restaurant ontdekken! Het pand is gebouwd in 1684, hetgeen blijkt uit het gaarboek van 1684. Dit is het kasboek van de ontvanger der belastingen in die tijd. Waarschijnlijk was vanaf het begin een vleesslachter in het pand gevestigd. Vanaf 1733 vermelden de gaarboeken: “Slachthuis”.
Tijdens de grote verbouwing in 1772 werd het plafond verhoogd, zodat onder de geslachte dieren, die hingen aan haken bevestigd aan bomen in ijzeren beugels, onderdoor kon worden gelopen. In deze ruimte werd het vlees uitgebeend en geprepareerd want buiten werd geslacht.
Onder de huidige garderobe bevindt zich een met groene en gele plavuizen betegelde kelder waarin zich pekelbaden bevinden om het vlees te zouten. In het plafond in de vroegere werkplaats bevindt zich een luik waardoor de hammen werden opgehesen om in de rookkamer op zolder boven de smuiger te worden gerookt.
Onder de huidige keuken bevindt zich een waterkelder met bruine plavuizen. Het water werd gebruikt om het vlees te wassen. In de negentiende- eeuw werd de grootschalige slachterij steeds meer een slagerij om te voorzien in de plaatselijke behoefte. Aan het eind van de 19e- begin twintigste eeuw werd een winkelpui aangebracht. Er is een prachtige foto uit die tijd van de trotse slager J. Barthel met koe voor de winkel, zijn vrouw met dochtertje voor de voordeur van het woongedeelte en zijn knecht ter rechter zijde. Vanaf 1918 was het een rijwielherstelplaats met woningen.
De naam ‘de Smuiger’ is afkomstig van de twee bijzondere Zaanse schouwen die in het pand tevoorschijn kwamen tijdens de restauratie van het rijksmonument, waarbij het volledige pand gestript werd. De restauratie van de slagerij, waarin decennia lang een fietsenwinkel zat, heeft zo’n zeven jaar geduurd.
Wij zijn gevestigd aan de Lagedijk 7 – 9 te Zaandijk, in een monumentaal pand uit 1684 met een rijke historie.
Uit een document uit 1733 blijkt dat dit van oorsprong een slachthuis was. In de beginjaren werd vooral buiten geslacht, waarna vervolgens de dieren binnen werden gehangen en uitgebeend. In 1772 werd het plafond verhoogd, waardoor meer binnenruimte ontstond.
De huidige garderobe was vroeger een slaapkamer, de wijnkelder de ruimte waar het vlees werd gepekeld. De originele groen-gele tegels en het pekelbad zijn nog aanwezig. Het luik in het plafond diende om het vlees naar boven te tillen. Deze ruimte was door het continue roken van het vlees volledig zwart geblakerd.
In de 19e eeuw werd het slachthuis getransformeerd tot slagerij, vooral ook om te voldoen aan de behoeften van de dorpsbewoners. Vanaf 1918 deed het pand dienst als elektrotechnisch installatiebedrijf ten behoeve van de omliggende boerderijen. Toen de vraag naar aanleg van elektra afnam, ontstond een combinatie van rijwielhandel en verkoop elektronische apparaten. Uiteindelijk was Rijwielhandel Molenaar de laatste gebruiker, voordat het pand werd gerestaureerd door de Elout Wytema Stichting en het een horecafunctie kreeg. Het restaurant kreeg de naam ‘De Smuiger’, vernoemd naar de originele met tegels beklede haardschouwen. Met de keuze van de naam ‘Slager aan de Schans’ trekken we de lijn tussen de oorspronkelijke functie en het bijzondere gebied waarin het is gelegen.
