Op zaterdag 9 september organiseert het Gemeentearchief Zaanstad de uitrol van de Westzijderol in de Doopsgezinde Vermaning te Zaandam. De Westzijderol is een lange rol papier van 12 cm hoog en 8,5 meter lang uit de tweede helft van de 18e eeuw. Eén van de topstukken uit het archief!

Alleen op deze dag is het originele exemplaar van de Westzijderol, dat normaalgesproken veilig opgeborgen ligt in een speciale kist in het depot van het gemeentearchief, voor publiek te bezichtigen.

Tussen 10.00 en 10.15 uur wordt de Westzijderol officieel uitgerold. Het uitrollen moet met beleid gebeuren: dit doen de specialisten van papierrestauratie-atelier Thea Vorstman & Floor Meijboom. Vervolgens is de rol de hele dag voor alle bezoekers “live” te bezichtigen.

Op de Westzijderol staan alle huizen en andere gebouwen, zoals een molen en een Vermaning, aan de Zaankant van de Westzijde: van het voormalige Blauwepad iets benoorden de huidige Bernhardbrug (links) tot het Vinkenpad (rechts), de zogenaamde Molenbuurt, van ongeveer huisnummer 340 tot en met 16.

Naast de originele rol kunt u ook een uitvergroot exemplaar bekijken, dat u wel mag aanraken en van dichtbij kunt bekijken voor details.

Vereniging Historisch Zaandam heeft drie jaar geleden het initiatief genomen om met behulp van enthousiaste vrijwilligers een nieuwe Westzijderol samen te stellen. Het resultaat wordt dit jaar opnieuw in de Vermaning naast de originele rol getoond.

Daarnaast zijn er nog twee kleine exposities: een fotoserie die Dagblad Zaanstreek liet maken van de Zaanoever aan de achterkant Westzijde en textiele objecten, geïnspireerd door de Westzijde en de Zaan, gemaakt door Kunstenaarscollectief Wij4en. Van 12.00 tot 13.00 uur is er een orgelrecital, gegeven door Jeroen Rijpkema, organist van de Doopsgezinde gemeente te Wormer.

Achtergrond informatie
De doopsgezinde vermaning uit 1687 is tijdens de Open Monumenten Dagen op zaterdag voor iedereen toegankelijk en er is een rolstoel-ingang. Er is op zondag wel een kerkdienst vanaf 10.00 uur. Doopsgezinden waren tot 1581 vervolgd. Pas daarna konden ze in een gebouw samenkomen, dat er niet kerkachtig mocht uitzien. Scheepstimmerlieden bouw-den deze Vermaning: ‘Het Nieuwe Huys’. Je kunt dit binnen zien aan het dak: dat is een omgekeerde scheepsromp.

In 1712 kwam Tsaar Peter weer in Zaandam en logeerde bij Cornelis Calf, een rijke koopman. Peter kwam met hem de vermaning binnen en vroeg hoe men preekte. Cornelis vertelde het slot: ‘Denk wel, spreek wel, doe wel, in ontzag voor de Heer, Amen’. Peter verstond dit en vond het ‘De beste preek ooit’. Er was eerst geen orgel, men had ‘voorzangers’. In 1784 kwam dit orgel. Vooral in de 19e eeuw werden veel doopsgezinden vrijzinnig. Zij mogen zelf verwoorden wat zij geloven als zij maar de geloofsopvatting van de ander respecteren.

Aan de Zaan is er een terras (onderdeel van ‘Verrassing aan de Zaan’) waar het goed toeven is. Tijdens de open monumentendag is het terras geopend.

Je kunt er genieten van uitstekende koffie, maaltijden, bier en wijn. Meer informatie vind je op: www.verrassingaandezaan.nl