Ruim honderdvijfenveertig jaar bepaalt de Ewaldenkerk het gezicht van Druten. De ranke torenspits is een baken voor de wijde omgeving. De kerk is tussen 1874 en 1880 gebouwd door de bekende Roermondse architect Pierre Cuypers.

Cuypers ontwerpt voor “het eenigzins stadsche dorp” een kerk, die zoals hij zei ‘wel goed het midden houdt tusschen wat men zich als eene stads­en als eene dorpskerk denkt’. De hoge toren past in een stad, het lage schip met zijn houten tongewelf brengt de zaak in evenwicht met de meer landelijke omgeving. Cuypers’ inspiratie vormt de laatgotische kerk van Princenhage, die hij na een brand restaureert. Aan die kerk ontleent hij de karakteristieke vorm van de zijbeuken, die bestaan uit een reeks dwarsgerichte vakken met topgeveltjes, en de op een bijzondere manier boven de kolommen geplaatste ramen in het middenschip. Hij vervangt de Brabants-gotische details echter door krachtig gestileerde baksteen­vormen van de dertiende en veertiende eeuw.

Cuypers weet zijn voorbeeld te overtreffen door de geraffineerde opbouw van de volumes: vanuit het oosten klimmen de daken van de sacristie én nevenruimten via het koor op naar de vieringtoren, die op zijn beurt weer wordt overheerst door de westtoren met zijn door hoektorentjes geflankeerde naaldspits. Uit het noorden en zuiden wordt het beeld bepaald door de topgevels van de zijbeuken en kapellen, die als een straatwand aansluiten tegen het hogere dwarsschip. Vanuit het westen correspondeert de hoge toren met de lage daken en de topgevel van de pastorie. Het hele ontwerp toont Cuypers’ voorliefde voor kleine puntige accenten. Het silhouet en de contrasten van licht en donker, die met de zonnestand veranderen, geven de kerk een bijzondere werking. Met de schilderachtige gevels past het gebouw harmonisch in het dorpsbeeld. Het is Cuypers’ belangrijkste werk in Gelderland.

Het gebouw werd in eigen beheer gerealiseerd. Om kosten te besparen richtte het parochiebestuur een steenfabriek op, het latere Dericks & Geldens, dat uitgroeide tot ‘hofleverancier’ voor veel van Cuypers’ creaties. ‘Gewone’ parochianen reden gratis ruim 660.000 stenen naar de bouwplaats. De Ewaldenkerk is niet alleen een ‘monument van geschiedenis en kunst’, maar ook een teken wat gemeenschapszin vermag, en een zichtbaar getuigenis van het herwonnen katholieke zelfbewustzijn in de negentiende eeuw.

Het gebouw bezit een bijzondere inventaris, die grotendeels door Cuypers zelf is ontworpen. Speciale vermelding verdienen de altaren (1880), de gebrandschilderde ramen, uitgevoerd door Frans Nicolas Sr (1877), het orgel van F.C. Smits sr. (1842) en twee vijftiende-eeuwse Nederrijnse beelden.

Extra
Zaterdag
10.00-15.00 uur: mogelijkheid om de toren te beklimmen
15.30 uur: lezing Dr. Richard de Beer (conservator Oud-Katholiek Erfgoed) over de liturgische gewaden in de katholieke kerk, omlijst door gregoriaanse gezangen door het kerkkoor St. Caecilia o.l.v. Jacqueline van Koolwijk

Zondag
12.00-15.00 uur: mogelijkheid om de toren te beklimmen
15.30 uur: Concert: André van Dijk, orgel, Marianne van Koolwijk, dwarsfluit.

Zaterdag én zondag
tentoonstelling over de geschiedenis van de kerk en steenfabriek Dericks & Geldens (i.s.m. Stichting KleiGoed) en over de liturgische gewaden in de katholieke kerk

Meer informatie: www.parochiefranciscusenclara.nl