Kerkgebouw op strategische plek
Op een zandrug aan een laan tussen het Oosterdiep en het Westerdiep legt Adriaan Geerts Wildervanck op 24 augustus 1660 de eerste steen voor deze kerk. Op 5 oktober 1662 wordt het godshuis ingewijd door Ds. Henricus Hermannius. De kerk is anno 2022 in gebruik bij en eigendom van de Protestantse Gemeente Veendam.
De toren is van de burgerlijke gemeente en heeft eind 19e eeuw zijn huidige vorm gekregen. De toren herbergt sinds 1958 een prachtig carillon. Vincent Hensen is de stadsbeiaardier.
Interieur
Voor in de kerk: in 2020 is dit nieuwe liturgisch meubilair aangeschaft. De oude avondmaalstafel bij het stiltecentrum en de herenbank met wapenbord tegen de noordmuur stammen nog uit de begintijd van de kerk. Van historisch belang zijn ook de preekstoel, de lessenaar in het stiltecentrum en de doophekken. Ze stammen uit 1767, dan wordt de kerk vergroot met een zuidbeuk.
Orgel
Het orgel is in 1824 door Johan Wilhelm Timpe gebouwd. In 1928 laat dr. Fried Schmidt-Marlissa door de firma Faber en Dienes een nieuw ‘Duits modern’ concertorgel achter het oude front van Timpe bouwen. Het is een uniek orgel met invloeden van Max Reger en Albert Schweitzer. Dit rijksmonument wordt vanaf september 2022 gerestaureerd door Adema’s Kerkorgelbouw uit Hillegom. Projectleiding: Stichting Vrienden van de Grote Kerk te Veendam, adviseur: dr. Natascha Reich. Als alles goed verloopt, dan wordt het gerestaureerde orgel rond kerst 2023 op een feestelijke manier weer in gebruik genomen.
Kerkhof
De Grote Kerk markeert de plek van waaruit Veendam zich heeft ontwikkeld. Het kerkhof vormt een eenheid met de kerk en met het
Julianapark. Het is een plaats van rust, herinnering en bezinning. Hier liggen de pioniers van lang geleden in hun vaak vergeten graven. Het kerkhof straalt sereniteit uit. Het is in 4 secties verdeeld: secties A en B: 1662-plm. 1919, secties C en D: 1919-1954; na 1954 wordt er nauwelijks nog begraven, omdat vanaf dat jaar Begraafplaats Buitenwoel in gebruik wordt genomen. Bijzondere graven: Kapiteinsgraven, graven van industriëlen, trommelgraven, oorlogsgraven. Ook het graf van Anthonie Winkler Prins mag genoemd worden.
Waar kunt u de Grote Kerk vinden?
Kerk en kerkhof zijn te vinden aan de J.G. Pinksterstraat 5, Veendam.
Voor meer informatie:
Gebouw, geschiedenis en culturele activiteiten: www.grotekerkveendam.nl. Carillon: www.stichtingcarillonveendam.nl. Kerkhof: www.kerkhofveendam.nl. Kerkelijke gemeente: www.pknveendam.nl
Activiteiten Open Monumentendag
De kerk is zaterdag 10 september van 10.00-16.00 uur open, er zijn gidsen. Het orgel wordt bespeeld, ieder is welkom bij de organist – ook
kinderen! De toren is te beklimmen en de beiaardier laat het carillon horen.
