Deze sluis was lange tijd het ‘bedrijvige hart van Zwartsluis’. De sluis werd in 1879 in gebruik genomen en had toen een komvorm. Omdat de schepen steeds groter werden moest de sluis worden vergroot. In de Tweede Wereldoorlog werd de brug opgeblazen en raakte de sluis zwaar beschadigd. Bij de wederopbouw kreeg de Kolksluis de huidige vorm. Met de bouw van de Meppelerdiepsluis verloor de Grote Kolksluis zijn functie. In het zomerseizoen is de sluis nog wel geopend voor (kleine) recreatieve vaartuigen.
