Monumentale hervormde kerk, Hoofdweg 44, Kolham
Iets achteraf aan de Hoofdweg 44 staat de prachtige kerk van Kolham. Boven de westingang zit een gedenksteen met daarop het jaartal 1641. De reformatie deed in 1641 haar intrede en daarom lag het voor de hand dat de provincie Groningen een nieuwe kerk ging bouwen. Het provinciewapen zit in de westgevel ‘collator-eigenaar, bedankt’. Waarschijnlijk heeft op deze plek voor die tijd nog een ander Gotisch gebouw gestaan, want de kerk is grotendeels op oude fundamenten gebouwd.

De klok
In 1651 werd bij de ingang een vrijstaande klokkenstoel gebouwd. Dit is een houten stellage, spits toelopend, met bovenin een luidklok, waarmee de mensen rondom de kerk de tijd werd gemeld en bijzondere gelegenheden werden afgekondigd. Ook nu luidt de klok dagelijks om 8.00 uur en 11.45 uur. In 1808 werd de kerk aan de westkant iets ingekort. Er is bijna niets van te zien, omdat de gevelsteen keurig is overgenomen in de nieuwe muur. Op het dak verscheen, nadat de oude klok was gebarsten, een torentje (dakruiter) met nieuwe klok anno 1808. Een geschenk van de nieuwe collator. Helaas is deze klok in de laatste wereldoorlog geroofd. In 1948 heeft de firma Van Bergen een nieuwe klok van 250 kg geleverd. De klok roept: ‘de levenden roep ik en de doden luid ik’.

Het orgel
Het orgel werd in 1912 gemaakt door M. Vermeulen uit Woerden. Bij nagenoeg alle registers benutte de orgelmaker pijpwerk uit de 18e en 19e eeuw. Het orgel is teruggebracht in vrijwel de oorspronkelijke staat door Orgelmakerij van der Putten uit Finsterwolde. Daarbij is ook de orgelgalerij gewijzigd en uitgebreid.