Touwmuseum De Baanschuur is gevestigd in een oude baanschuur van een grofgarenbaan aan de Reijersteeg. Van ongeveer 1675 tot in de twintigste eeuw sloegen de lijndraaiers of baanders hier na hun werkdag hennep, garen, sleden en spintollen op. In het museum werpt u op verschillende manieren een blik in de tijd, waarin de grote vraag naar touw en garen voor visnetten de touwindustrie van Oudewater op een hoogtepunt bracht. Voor kinderen zijn er in en rond het museum leuke, lekkere en leerzame activiteiten.
Baanschuur
De baanschuur dankt zijn bestaan aan de aanleg van de oude Hollandse Waterlinie. Het rampjaar 1672 was de aanleiding voor de verbetering van de verdedigingswerken van Oudewater. In dat jaar bereikten de Franse legers ook Oudewater en bezetten ze het stadje korte tijd. Oudewater werd een vestingstad. Maar dat ging ten koste van alle lijnbanen op de stadswallen.
De eigenaar van het touwbedrijf, Jacob Alkemade, verbouwde kort na 1672 vier woonhuisjes op de plaats waar nu het museum staat tot een baanhuis voor een grofgarenbaan. In de aanbouw stond het grote wiel en de baan liep over de Wijngaard- of Achterstraat. Na vele opvolgers is het in 1999 herbouwd met behoud van de originele dakpannen en stenen om in 2000 het Touwmuseum te huisvesten.
Op normale dagen (maar niet tijdens Open Monumentendag) kun je in het Touwmuseum een springtouw draaien. Met een kaartje of Museumkaart kom je binnen en kost het draaien van het springtouw € 1,50 extra.
Welvaart in de stad
Het is de touwindustrie die Oudewater welvarend maakte. De drassige polders rondom Oudewater leenden zich perfect voor het verbouwen van vezelhennep. In de stad werd deze hennep tot touw geslagen. De touwindustrie vormde in de 16de en 17de eeuw de basis voor de lokale economie. Alle fraaie trapgevels van Oudewater zijn gebouwd met het geld dat het touw opbracht. In 1672 waren er nog 37 grofgarenbanen in de stad, waar het touw voor de zeeschepen van de VOC werd geslagen. Op ongeveer 35 fijngarenbanen werd het garen voor visnetten en zeilen gemaakt.
De welvaart zien we ook in de archieven terug. Daarin staat de vestiging van zilversmeden in de stad genoemd en de aanwezigheid van een ‘speldewerkster’ en een kantkloster. Boedelinventarissen laten zien dat het drinken van koffie, thee en chocolademelk in de achttiende eeuw al volkomen ingeburgerd was in Oudewater.
