De Open Monumentendag in Gulpen-Wittem is op 3 september vanaf 10:00.
In het Zuid-Limburgse heuvelland, waar de gemeente Gulpen-Wittem deel van uit maakt, is het in de zomermaanden behoorlijk druk en is er voor bezoekers en inwoners veel te doen. Om overlap met andere evenementen te voorkomen zal de Open Monumentendag 2023 in Gulpen-Wittem op een andere datum gehouden worden dan de landelijke dag, namelijk op zondag 3 september.
Ook hebben we in Gulpen-Wittem het landelijke (en internationale) thema van dit jaar iets aangepast en als ‘Erfgoed beleven’ aangeduid. De plek waar we dit jaar samenkomen is de recent fraai gerestaureerde hoeve de Bek, onderaan de Gulperberg aan de Oude Geul-arm en het eveneens pas gereed gekomen natuurgebied met waterberging genaamd Geulweide van Partij.
Voor 1800 werd hoeve De Bek ook wel als Berg en Dal aangeduid. De hoeve ligt aan een heel oude route tussen Maastricht en Aken, heden genaamd Oude Akerweg. Die bestond al in de Middeleeuwen en mogelijk zelfs al in de Romeinse tijd. Hoeve de Bek is een imposante en typische Limburgse vierkanthoeve. De hoeve dateert voor een groot deel uit de 17e en 18e eeuw. Een aantal bouwdelen gaan zelfs iets verder terug: tot in de eerste helft van de 16e eeuw. De hoeve is geruime tijd postkoetshalte geweest met een eigen bierbrouwerij. Na de aanleg van de nieuwe weg tussen Maastricht en Aken rond 1825 verloor de hoeve die functie en bleef het lange tijd uitsluitend een landbouwbedrijf. In 2016 kocht de familie Schuurman de hoeve en een deel van de gronden die ze voorheen pachtten. Sindsdien is de boerenhoeve woonhuis met paardenhouderij en werden de landbouwgronden grotendeels omgevormd tot natuur.
Naast de hoeve is recent door stichting ARK het natuurgebied de Geulweide van Partij aangelegd tussen Geul en Selzer- of Sinselbeek. Hier is plek voor een waterberging gemaakt en er lopen enkele Galloway runderen voor de begrazing. Ernaast was al wat langer de fruitweide van Partij te zien. Op deze dag kan twee keer een begeleide wandeling worden gemaakt door de Geulweide.
Passend in het thema van dit jaar zijn lokale fruitsoorten zoals het Eisdener Klumpke (een appelsoort). Lokale dierensoorten als het Bommeriger hoen of het Mergellandschaap of in de Geul zwemmen zeldzame vissoorten zoals de elrits en de gestippelde alver krijgen ook aandacht in de tentoonstelling op de hoeve. Als immaterieel erfgoed is ook het bakken van brood in de gerestaureerde bakoven naast hoeve de Bek te betitelen. Dat gaat op deze dag daadwerkelijk gebeuren.
Parkeren kan op de grote parkeerplaats tegenover het nabij gelegen klooster van Wittem, van hieruit loopt u in enkele minuten naar Hoeve De Bek.