Het huidige boezemgemaal heeft het oude gemaal, uit 1805, vervangen en is het grootste gemaal van Rijnland. Het wordt gebruikt voor het lozen van het overtollige water naar zee. Het zorgt er voor dat de waterstand binnen Rijnland op het juiste niveau blijft. In 1951 begon men met de bouw van een nieuw gemaal op de plaats van de Binnensluis van het Uitwateringskanaal. Er werd een bemalingsinstallatie geplaatst bestaande uit twee dieselmotoren en een elektromotor die drie verticale schroefpompen aandreven. Onder het gemaal waren drie kokers aangebracht die de natuurlijke lozing moesten garanderen. In september 1954 werd het gemaal feestelijk geopend. Na de opening van het nieuwe gemaal is het oude stoomgemaal tussen 1954 en 1955 gesloopt.

Tussen 2007 en 2011 is het gemaal gerenoveerd, zodat het in de toekomst goed blijft functioneren (i.v.m. zeespiegelstijging, klimaatverandering en verstedelijking). Het was mede noodzakelijk om het gemaal te vernieuwen en de capaciteit te verhogen. Zodoende werden de aanwezige schroefpompen één voor één vervangen. Daarbij werd er naast het boezemgemaal een pompgebouw geplaatst, met een nieuwe elektrische pomp. Het gemaal werd in november 2011 officieel in gebruik gesteld en het gehele project werd afgesloten met de naamgeving van het gemaal: sinds 2013 staat het gemaal bekend als het Koning Willem-Alexandergemaal.

Door de renovatie kwam er een einde aan de natuurlijke lozing die al sinds de aanleg van het Uitwateringskanaal en de sluizen in 1807 bij Katwijk had plaatsgevonden. Om de passage van paling van de zee naar zoetwater te kunnen garanderen werd er bij het gemaal een vispassage aangebracht. Het gebouw zelf is een Rijks monument en staat op de lijst van 100 topmonumenten in Nederland uit de wederopbouwperiode (1940-1958).

Kom nog meer te weten over de geschiedenis van het gemaal en de constante interactie met het water, zowel met de zee (tegenover het boezemgemaal staan de sluisdeuren) als de boezeminlaat. We hebben een interessant en kort programma voor je deze Open Monumentendag waarin je je helemaal kunt onderdompelen in de historie, werking en belang van gemaal Katwijk. Vergeet niet even een tijdstip te reserveren via de knop in het menu hiernaast.