Sprengendorp
De buurt “Sprengendorp” is in de periode 1918 -1923 ontwikkeld door de toen nog jonge woningbouwvereniging “De Goede Woning” als volkswoningbouwcomplex. Het ontwerp is van architect J.J. Klosters. In totaal omvat het 141 woningen. Om de huren laag te houden werden er rijtjeswoningen gebouwd, de eerste in Apeldoorn. Het is ook de eerste keer in Nederland dat blokken rijtjeshuizen geschakeld werden. De buurt is ruim opgezet als een tuindorp met veel groen en omgeven door fraaie parken.
Al snel na de bouw ontstond hier een echte volksbuurt waar iedereen elkaar kende en voor elkaar klaarstond. Mede door de kleur van de bakstenen en de dakpannen stond het ook wel bekend als Het Rode Dorp. De saamhorigheid is altijd gebleven, de buurt heeft een actieve belangenvereniging die de belangen van de buurt behartigt en tal van activiteiten organiseert. In het eigen clubhuis “Ons Sprengenhonk” zijn jeugdclubs, kaartavonden, bingoavonden, vergaderingen en meer.
In 1984 werd het Sprengendorp als eerste buurt in Apeldoorn in zijn geheel uitgeroepen tot Gemeentelijk Monument. De laatste renovatie van de woningen, de straten en het groen is van 2008.
Het Sprengendorp staat ook bekend om zijn verhalen. In 2012 zijn die als kunstproject verzameld, in de voortuinen voorgedragen en in boekvorm uitgegeven als immaterieel erfgoed: “Huis” het verhaal van het dorp.
Sprengenparklaan
Aan de Sprengenparklaan werden in 1954 drie blokken met in totaal 144 woningen gebouwd naar ontwerp van de architecten J.G. en P.K. Mensink. Dit zijn de eerste portiekflats van Apeldoorn. Ze waren bedoeld voor hogere militairen die in de Willem III Kazerne gelegerd waren. De drie blokken op een rij vormen samen een mooie expressieve wand langs de prachtige rand van het Sprengenpark.
De gebouwen kenmerken zich door hun robuuste uitstraling van steen en cement, de ornamenten in de ramen van de trappenhuizen, de uitkragende dakrand en de fraaie balkons. De abstracte portiekentrees zijn in 1987 toegevoegd.
Van 2012 tot 2015 zijn de flats fraai gerenoveerd, de gevels gereinigd, kozijnen vervangen naar oorspronkelijke indeling in hout en is isolatie en ventilatie aangebracht.
Het hele complex is in 2008 uitgeroepen tot gemeentelijk monument.
