Een prachtig interieur, exterieur en een mooie geschiedenis kenmerken de Sint-Nicolaaskapel. De kapel is één van de vroegste bouwwerken in Nederland en met haar zestienhoekige vorm uniek. De kapel is een voorbeeld van historische symboliek. Ze verwijst met haar centraalbouw naar de Paltskapel in Aken (796-804), de hoofdzetel van Karel de Grote. Hiermee komen we op de naam Karolingische kapel, zoals ze ook wel genoemd wordt. De huidige vorm van de kapel stamt niet uit de tijd van Karel de Grote maar zij is wel een restant van de in 777 vermelde paleiskapel van Karel de Grote.
Het interieur met rondbogen, zuilen en muurschilderingen is prachtig. Toen de Valkhofburcht in 1796-’79 gesloopt werd, zijn de St. Nicolaaskapel en de St. Maartenskapel (nu een ruïne) gelukkig gespaard. De kapel is genoemd naar de heilige Nicolaas, bisschop van Myra in Klein-Azië in de vierde eeuw.
Waarschijnlijk heeft het bezoek aan de kapel van Otto II en zijn vrouw keizerin Theophanu, een Byzantijnse prinses, hierbij een rol gespeeld.