De tuin van de Borg Welgelegen is gerestaureerd en is weer een parel!
Veenborg Welgelegen. Moeras en weke zompen: Zo zag de omgeving van Sappemeer er eeuwenlang uit. Ten oosten en zuidoosten van de stad Groningen strekte zich het grootste hoogveengebied van Europa uit. Een eindeloos landschap van golvende heidevelden, meren en riviertjes, met hier en daar bosjes met berken, wilgen en struikgewas. Wegen waren er niet. In de meters dikke lagen veen kon je wegzakken en voor altijd verdwijnen. Maar deze wildernis herbergde wel een onvoorstelbaar grote economische rijkdom: turf. De Borger Compagnie In 1647 werd de Borger Compagnie opgericht door burgers van de stad Groningen om de veengebieden rond Sappemeer te ontginnen. Vanuit het Winschoterdiep werd er in het veen gegraven en ontstond het Borgercompagniesterdiep. Aan de oostkant van dit kanaal ligt Welgelegen, gesticht door Jan Cornelis Spiel, familie van de Van Ewsums. Het huis had een appelhof en een siertuin. Naast de boomgaard werd een schuur met een kamer gebouwd voor de meier die de landerijen bewerkte. Welgelegen werd omringd door een gracht die ook de siertuin omringde. Boomgaard en boerderij lagen erbuiten. Tegenwoordig is de appelhof verdwenen, maar het omgrachte erf met siertuin en huis bestaat nog steeds. Door de jaren heen is de veenborg en de tuin vele malen in verval geraakt en even vaak weer hersteld. Welgelegen heeft veel bewoners en functies gekend, zo werd de borg in de Eerste Wereldoorlog beschikbaar gesteld voor Belgische vluchtelingen en later als verpleeghuis. Beeldbepalend monument In 1966 kochten de Odd Fellows de sterk verwaarloosde borg en tuin over. Met behulp van het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk en de gemeente Hoogezand-Sappemeer zorgden ze ervoor dat het landgoed geheel gerestaureerd werd in de Frans-barokstijl. De in 1976 gerestaureerde borg, met bijbehorende tuin, dienstgebouw, brug, dam, tuinmuur, trappen, erfafscheiding en tuinsieraden, is nu aangewezen als Rijksmonument. In 2017 werd veenborg Welgelegen overgedragen aan Het Groninger Landschap. Ondanks regelmatig onderhoud was de toestand van de historische tuin niet optimaal. Een aantal monumentale bomen zijn door stormschade verloren gegaan, paden en oude elementen waren verzakt en de veenborg had achterstallig onderhoud. Het Groninger Landschap heeft de vroegere grandeur van de tuin en veenborg terug gebracht. De historische tuin is weer geopend voor publiek.
